Transfer bilateralny sprawności ruchowych na szarfie

Kategoria: Trening

Dość istotnym zagadnieniem, które należy brać pod uwagę w procesie treningowym na szarfie, ale i również innych przyrządach akrobatycznych jest transfer bilateralny dwustronny.

Ciało człowieka jest zbudowane zasadniczo w sposób symetryczny. Od ogólnej symetrii występują różnorodne odstępstwa nazywane asymetriami, które pogłębiają się wraz z wiekiem. Do najpopularniejszych asymetrii należą m.in.: asymetria morfologiczna (różnica w wielkości, kształtach i proporcjach narządów parzystych), sensoryczna (różnica wrażliwości narządów i zmysłów po prawej i lewej stronie ciała), psychiczna czy funkcjonalna (stronność), która ściśle wiąże się z asymetrią dynamiczną.

Asymetria dynamiczna polega na różnicy siły mięśni i zakresów ruchów w stawach zlokalizowanych po prawej lub lewej stronie ciała, która rzutuje na asymetrię funkcjonalną, czyli przewagę jednej z kończyn górnych lub dolnych.

Stronne obciążanie ciała jest szczególnie widoczne w różnorodnych sportach, w tym akrobatyce powietrznej, gdzie akrobaci wyraźnie bardziej obciążają jedną z kończyn górnych oraz dolnych, np.: ze względu na wykonywanie przez nią precyzyjniejszych, bardziej dokładnych ruchów. Uprzywilejowana kończyna jest chętniej i częściej używana, na niekorzyść drugiej. Dlatego niezwykle istotny, dla zachowania równowagi oraz symetrycznego kształcenia sprawności motorycznej wydaje się prosty zabieg – transfer bilateralny.

Transfer bilateralny polega na  przenoszeniu sprawności ruchowych z jednej części ciała na drugą położoną symetrycznie.

Rys. Transfer bilateralny dwustronny AB-BA CD-DC

Jeśli rozpatrujemy to zagadnienie przez pryzmat akrobatyki powietrznej na szarfie, będzie to przenoszenie umiejętności wykonania, np.: nakrywki, nożyc, wiązania lub innych elementów ze sprawniejszej (najczęściej prawej) części ciała na mniej sprawną (lewą).

Wykonywanie figur na obie części ciała niesie ze sobą następujące, pozytywne skutki, wpływające na efektywność treningów:

 

  • poprawa sprawność ruchowej słabszej strony przez co automatycznie zwiększa się sprawność strony dominującej,
  • zwiększenie szybkości i jakości nabywania nowych umiejętności ruchowych,
  • zwiększenie doskonałości technicznej
  • wzmacnianie równomiernej pracy obu półkul mózgowych (dwukierunkowy przepływ impulsów z odpowiednich ośrodków nerwowych jednej półkuli mózgowej do drugiej)
  • tworzenie kultury (elegancji) ruchów

Jednostronne obciążanie kończyn w trakcie treningu z całą pewnością spotka się z szeregiem negatywnych zjawisk, np.: u zawodników z długim stażem hipertrofia robocza*, skrzywienie sylwetki, asymetria ciała, zmiany czynnościowe w stawach, zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia kontuzji.

Asymetria budowy ciała ludzkiego oraz asymetria siły mięśniowej zmieniają się wraz z wiekiem. U płodów oraz noworodków objawy asymetrii  są niemal w ogóle nie zaznaczone. Dopiero po 4. roku życia rozpoczyna się dominacja jednej kończyny nad drugą. U dzieci w wieku wczesnoszkolnym, poziom zlateralizowania (asymetrii funkcjonalnej ciała) jest bardzo duży, np.: u dziewcząt istotna asymetria siły mięśniowej kończyn dolnych występuje w wieku 10-14 lat.

Dlatego istotną rolą trenera pracującego czy to z dorosłymi czy z dziećmi jest zachowanie, ze względów zdrowotnych, równowagi poprzez dobór odpowiednich ćwiczeń na szarfie angażujących obie strony ciała. Dobrym przykładem mogą tutaj być Japończycy, którzy poprzez odpowiednie ćwiczenia i symetryzację ruchów, rozwijają obie ręce co jest świetną profilaktyką deformacji kręgosłupa i późniejszych urazów w sporcie.

*hipertrofia robocza – wzmocnienie (przerost roboczy) nadmiernie obciążanych części aparatu ruchu